Case study – Hoe voorspel je een verkiezingsuitslag?

Een terugblik op de Omroep West‑peiling rond de gemeenteraads-verkiezingen in Den Haag

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen wilde Omroep West niet alleen verslag doen van de campagne, maar ook begrijpen wat er echt leefde onder Hagenaars, zoals:

  • Welke thema’s spelen er momenteel
  • Hoe stabiel zijn stemvoorkeuren
  • En kun je op basis van een peiling vooraf duiden wat er op de verkiezingsdag gebeurt?

Voor Omroep West voerden wij een grootschalige peiling uit onder inwoners van Den Haag, met als doel gedegen context en duiding te geven bij de lokale politiek.

In januari brachten we de eerste meting uit. In maart gingen Hagenaars daadwerkelijk naar de stembus. De uitkomsten zijn nu publiek. Dat maakt dit hét moment om de balans op te maken: in hoeverre sloten de onderzoeksresultaten aan op de echte verkiezingsuitslag?

Aanpak en methode: dicht op de Haagse realiteit

Het onderzoek is uitgevoerd via een online vragenlijst onder ongeveer 1.000 volwassenen uit de gemeente Den Haag. De data zijn verzameld via ons eigen panel, aangevuld met een partnerpanel dat aan dezelfde kwaliteitseisen voldoet. Wat deze aanpak sterk maakt: een representatieve afspiegeling van Den Haag, gewogen op geslacht, leeftijd en eerdere stemkeuze.


We onderzochten onder andere:

  • Interesse in en betrokkenheid bij de gemeentepolitiek
  • Stemintentie
  • Belangrijke thema’s zoals veiligheid, wonen en leefbaarheid
  • Factoren die stemgedrag beïnvloeden, zoals de zaak De Mos/Guernaoui en landelijke verkiezingen.

Peiling versus uitslag: wat klopte – en wat verraste?

In de peiling zagen we een duidelijke trend: Hart voor Den Haag en D66 zouden de grootste partijen worden.

  • Hart voor Den Haag: voorspeld 12 zetels
  • D66: voorspeld 8 zetels
  • GroenLinks/PvdA: voorspeld 7 zetels
  • VVD: voorspeld 6 zetels


De werkelijke uitslag laat zien dat die hoofdlijnen overeind bleven, maar met duidelijke accenten:

  • Hart voor Den Haag werd de grootste partij met 16 zetels
  • D66 behaalde 8 zetels
  • GroenLinks/PvdA kwam uit op 7 zetels
  • VVD bleef steken op 3 zetels

Wat zien we hier terug?

  • De rangorde van partijen aan de top kwam sterk overeen met de peiling.
  • D66 en GL/PvdA zaten exact op het voorspelde aantal zetels.
  • Hart voor Den Haag bleek uiteindelijk sterker te mobiliseren dan verwacht.
  • Bij de VVD vertaalde stemintentie zich minder in feitelijke zetels.


Een belangrijk inzicht ligt niet zozeer in “fout of goed”, maar in bewegingsruimte. We zagen in het onderzoek al dat 24% van de kiezers overwoog om van partij te wisselen. Juist bij partijen waar dat aandeel hoger ligt, kan de eindsprint doorslaggevend zijn.
Daarnaast bleek opnieuw hoe zwaar thema’s en vertrouwen in lokale partijen doorwegen. Dat sluit aan bij de uiteindelijke winst van Hart voor Den Haag.

Wat nemen we mee – en wil je dit ook toepassen?

Deze case laat zien dat een goed opgezet peilingsonderzoek:

  • Betrouwbare richting en verhoudingen kan laten zien
  • Nuance biedt achter de cijfers
  • Helpt om ontwikkelingen beter te duiden

Tegelijkertijd benadrukt het dat verkiezingen worden beslist in de laatste fase, waar emotie, actualiteit en mobilisatie samenkomen.

Ben je benieuwd wat onderzoek in jouw organisatie kan opleveren? Of wil je weten hoe je cijfers kunt gebruiken om verhalen sterker te maken?

Neem gerust contact met ons op via het contactformulier of via e-mail. We denken graag met je mee. Met onze snelle en efficiënte werkwijze kunnen we binnen een korte tijdspan waardevolle data verzamelen waar klanten mee aan de slag kunnen gaan.

Zoek in deze website